ΑΠΟΞΗΛΩΣΗ - ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΟΡΥΧΕΙΑ
ΤΗΣ ΔΕΗ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ
Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ Σαράντου
Αναπληρωτή Γραμματέα του Δ.Σ.
του Συνδέσμου Συνταξιούχων ΔΕΗ Μεγαλόπολης
Μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΣ/ΔΕΗ
Ένα κομμάτι της βιομηχανικής και ενεργειακής ιστορίας
της χώρας οδηγείται στην καταστροφή
Εδώ και αρκετούς μήνες
βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες αποξήλωσης και καταστροφής του εξοπλισμού στα
ορυχεία του Λιγνιτικού Κέντρου Μεγαλόπολης. Σχεδόν όλα τα στοιχεία του
εξοπλισμού και των κτιριακών εγκαταστάσεων που πρόκειται να αποξηλωθούν έχουν
ήδη σημανθεί.
Η αποξήλωση
πραγματοποιείται μέσω δύο συμβάσεων που έχουν ανατεθεί στην ίδια εταιρεία και
περιλαμβάνουν την αποσυναρμολόγηση, τη συλλογή, τη μεταφορά και την αξιοποίηση
του καταστραμμένου εξοπλισμού (μέταλλα, καλώδια, μηχανήματα κ.ά.).
Μέχρι σήμερα έχουν ήδη
καταστραφεί απολήπτες, αποθέτες, αναδιπλωτές, καλωδιοχήματα, ταινιοχήματα,
χιλιάδες μέτρα ταινιοδρόμων, κάποια κτίρια και πολλές ακόμη υποδομές που για
περισσότερες από πέντε δεκαετίες αποτέλεσαν τον βασικό παραγωγικό εξοπλισμό των
ορυχείων.
Μέχρι στιγμής δεν έχει
αποξηλωθεί ο εξοπλισμός της αυλής απόθεσης λιγνίτη για την τροφοδοσία της 4ης
Μονάδας, ούτε η αυλή λιγνίτη της Μαραθούσας, καθώς η 4η Μονάδα εξακολουθεί να
περιλαμβάνεται στο μητρώο των μονάδων της ΔΕΗ.
Στις συμβάσεις αποξήλωσης
περιλαμβάνονται επίσης και οι έξι εκσκαφείς που βρίσκονται στο ορυχείο. Η
καταστροφή τους προβλέπεται να γίνει σε μεταγενέστερο χρόνο. Μετά τη γενική
κατακραυγή που προκάλεσε η ανατίναξη των τριών εκσκαφέων στη Μαυροπηγή, η αποξήλωσή
τους στη Μεγαλόπολη δεν θα γίνει με εκρηκτικά, αλλά τμηματικά, κομμάτι-κομμάτι,
με τη χρήση ειδικού εξοπλισμού.
Την ευθύνη υλοποίησης
των έργων έχει η ΔΕΑΜΠ - Κλάδος Επίβλεψης Έργων Απόσυρσης Βορρά, με έδρα το
Αμύνταιο, η οποία υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Προγραμματισμού και Υλοποίησης
Έργων Παραγωγής. Στη Μεγαλόπολη λειτουργεί Τομέας με 8 έως 10 εργαζόμενους.
Παρά τις συνεχείς
προσπάθειες που έχουν γίνει, τόσο τηλεφωνικά όσο και εγγράφως, προς την παραπάνω
υπηρεσία και τον Διευθυντή της, δεν υπάρχει πλήρης και αξιόπιστη ενημέρωση για
την έκταση των εργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί ούτε για τον συνολικό
σχεδιασμό που πρόκειται να ακολουθηθεί. Αντίθετα, παρατηρείται μια συστηματική
κωλυσιεργία, που στην πράξη επιτρέπει να συνεχίζεται απρόσκοπτα η καταστροφή
του εξοπλισμού.
Ευθύνη όλων
Μεγάλη ευθύνη έχουμε
όλοι: τα τοπικά συνδικάτα, οι συνταξιούχοι, οι αυτοδιοικητικοί και οι
κοινωνικοί φορείς, που παρακολουθούμε εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα να
συντελείται αυτή η καταστροφή χωρίς την αναγκαία αντίδραση.
Δεν πρέπει να
επιτρέψουμε έστω και τώρα να χαθεί ένα τόσο σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του
τόπου μας. Ένας εξοπλισμός που υπηρέτησε τη χώρα για περισσότερες από πέντε
δεκαετίες οδηγείται σήμερα στην καταστροφή χωρίς να έχει υπάρξει η παραμικρή
πρόβλεψη για τη διάσωση έστω ενός αντιπροσωπευτικού τμήματός του.
Πραγματικά, δίπλα μας
παραδίδεται στη λήθη ένα σημαντικό κεφάλαιο της βιομηχανικής ιστορίας της
Ελλάδας.
Ο χώρος αυτός αποτελεί σύμβολο της λιγνιτικής τεχνολογίας, της ενεργειακής ανάπτυξης της χώρας και της προσφοράς της Μεγαλόπολης στην ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια της Ελλάδας.
Εδώ εργάστηκαν χιλιάδες
άνθρωποι. Εδώ αναπτύχθηκε πολύτιμη τεχνογνωσία. Εδώ διαμορφώθηκε η οικονομία, η
κοινωνία και η ταυτότητα ολόκληρης της περιοχής.
Αν όλα αυτά χαθούν
χωρίς σχέδιο και χωρίς θεσμική διεκδίκηση, η ευθύνη δεν θα βαρύνει μόνο τη ΔΕΗ
Α.Ε., αλλά και όλους όσους είχαμε τη δυνατότητα να αντιδράσουμε και παραμείναμε
αδρανείς.
Η βιομηχανική κληρονομιά δεν είναι παλιοσίδερα
Το μεγαλύτερο όμως έλλειμμα
της ΔΕΗ είναι ότι δεν υπήρξε ούτε η στοιχειώδης μέριμνα να διασωθεί έστω ένα
μέρος αυτού του εξοπλισμού ως ιστορικό τεκμήριο.
Η προστασία της
βιομηχανικής κληρονομιάς δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη. Αντίθετα, αποτελεί
προϋπόθεση για μια ανάπτυξη που σέβεται την ιστορία, την ταυτότητα και το
μέλλον κάθε τόπου.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη,
πρώην ορυχεία και σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μετατρέπονται σε
μουσεία, βιομηχανικά πάρκα, πολιτιστικοί χώροι και πόλοι τουριστικής ανάπτυξης.
Αντίθετα, στη Δυτική
Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη ο ιστορικός αυτός εξοπλισμός αντιμετωπίζεται ως
«παλιοσίδερα».
Η σημερινή ΔΕΗ
αποδεικνύει τα τελευταία χρόνια ότι κύρια προτεραιότητά της είναι η υλοποίηση
του επιχειρησιακού της σχεδιασμού και η εξυπηρέτηση της κερδοφορίας της
εταιρείας και των μετόχων της, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη διατήρησης
της βιομηχανικής κληρονομιάς που η ίδια δημιούργησε.
Είναι η ύστατη ώρα
Εργαζόμενοι,
συνταξιούχοι, τοπικοί κοινωνικοί και συνδικαλιστικοί φορείς οφείλουμε, έστω και
την ύστατη στιγμή, να αποδείξουμε ότι υπερασπιζόμαστε το δημόσιο συμφέρον, τη
συλλογική μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.
Απαιτείται άμεσα κοινή
πρωτοβουλία όλων των τοπικών φορέων, ώστε να παρουσιαστούν τα πραγματικά
δεδομένα, να αξιολογηθούν οι δυνατότητες που υπάρχουν και να διαμορφωθεί ενιαία
διεκδικητική πρόταση.
Να διεκδικήσουμε:
Την άμεση αναστολή κάθε αποξήλωσης
του εναπομείναντος εξοπλισμού των ορυχείων μέχρι να εξεταστεί η ιστορική και
βιομηχανική αξία των εγκαταστάσεων.
Τη
δέσμευση
από τη ΔΕΗ ότι δεν υπάρξει περαιτέρω καταστροφή τμημάτων του εξοπλισμού που
έχει εξαιρεθεί από την τρεχούμενη διαδικασία αποξήλωσης συμπεριλαμβανομένων τω
πέντε (5) λειτουργικών εκσκαφέων από τους
επτά (7) που υπάρχουν για όσο διάστημα η 4η Μονάδα ανήκει στο
μητρώο μονάδων της ΔΕΗ.
Την έναρξη διαδικασίας καταγραφής και χαρακτηρισμού σημαντικών τμημάτων του εξοπλισμού των ΑΗΣ
και των Ορυχείων Μεγαλόπολης, σε συνεργασία της ΔΕΗ με τις αρμόδιες υπηρεσίες
της Πολιτείας, ώστε να εξεταστεί το θεσμικό πλαίσιο προστασίας και ανάδειξής
τους.
Την ανακατασκευή του κτιρίου της
Καντίνας στον Οικισμό της ΔΕΗ στη Μεγαλόπολη, ώστε να στεγάσει Μουσείο
μικροεργαλείων, φωτογραφικού υλικού, αρχείων και τεχνικού εξοπλισμού της
λιγνιτικής δραστηριότητας.
Την έναρξη της διαδικασίας σχεδιασμού για δημιουργία Βιομηχανικού
Πάρκου στη Μεγαλόπολη, στα πρότυπα αντίστοιχων παρεμβάσεων
που προωθούνται στο Βόρειο Ενεργειακό Σύστημα.
Η στιγμή είναι κρίσιμη.
Όταν καταστραφεί ο λειτουργικός εξοπλισμός και κατεδαφιστούν τα κτίρια, δεν θα
υπάρχει επιστροφή.
Η ιστορία δεν ξαναχτίζεται. Διασώζεται όσο υπάρχει ακόμη χρόνος.
ΥΓ: Το παρόν κείμενο πέρα από τα ΜΜΕ έχει κοινοποιηθεί στον Δήμαρχο και τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Μεγαλόπολης με την παράκληση να σταλεί στους τοπικούς φορείς και να αποτελέσει αντικείμενο συνεδρίασης του Δ.Σ. Δήμου Μεγαλόπολης με πρόσκληση όλων των φορέων ή κοινή σύσκεψη όλων των τοπικών φορέων.







