Για το κοινωνικό ομόλογο της ΔΕΗ σε Κοζάνη και Φλώρινα και την απολιγνιτοποίση στην Μεγαλόπολη

Του Σαράντου Αλεξανδρή - Αναπληρωτή Γραμματέα του Συνδέσμου Συνταξιούχων ΔΕΗ Μεγ/λης 

Μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΣ/ΔΕΗ

Για το κοινωνικό ομόλογο της ΔΕΗ σε Κοζάνη και Φλώρινα

και την απολιγνιτοποίση στην Μεγαλόπολη 

Η ΔΕΗ μέσω της θυγατρικής της «ΔΕΗ Ανανεώσιμες» προχώρησε στη διάθεση 50.000 κοινού ομολόγου 5ετούς διάρκειας σε μόνιμους κατοίκους των Νομών Κοζάνης και Φλώρινας. Η ονομαστική αξία κάθε ομολόγου ορίστηκε στα 100 ευρώ με ελάχιστο όριο συμμετοχής τα πέντε ομόλογα και μέγιστο όριο συμμετοχής τα 250. Η απόδοση είναι σταθερή 8% ετησίως, που σημαίνει ότι το αρχικό κεφάλαιο του επενδυτή θα αυξηθεί μέσα σε πέντε χρόνια κατά 40% (προ φόρων). Οι ενδιαφερόμενοι - αποκλειστικά μόνιμοι κάτοικοι των νομών Κοζάνης και Φλώρινας -μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή από τις 13 Μαρτίου έως 17 Απριλίου του 2026.

Η πρωτοβουλία αυτή παρουσιάζεται από τη ΔΕΗ και την κυβέρνηση ως στήριξη της τοπικής περιοχής στο πλαίσιο της δήθεν αναπτυξιακής μετάβασης από την απολιγνιτοποίηση. Την πρόταση αυτή η ΔΕΗ την είχε ανακοινώσει κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Κοζάνη στις αρχές Απριλίου του 2025.

Την έκδοση κοινωνικού ομολόγου προς αποκλειστική διάθεση στους κατοίκους των περιοχών της απολιγνιτοποίησης (Δυτική Μακεδονία, Μεγαλόπολη) είχε ανακοινώσει η Διοίκηση της ΔΕΗ αρχικά τον Μάιο του 2021.

Συγκεκριμένα, τέλη Μαΐου 2021, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ, κ. Γιώργος Στάσσης, δήλωνε τότε ότι: «Η ΔΕΗ προχωρά στο πλαίσιο της πολιτικής Βιώσιμης Ανάπτυξης που έχει υιοθετήσει, στην υλοποίηση της στρατηγικής της Δημιουργίας Διαμοιραζόμενης Αξίας (Creating Shared Value), κάνοντας τους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών συμμέτοχους στο αναπτυξιακό μέλλον της ΔΕΗ και της περιοχής τους. Δίνουμε την ευκαιρία στους κατοίκους να αποκτήσουν μέρισμα από την προστιθέμενη ωφέλεια που θα δημιουργηθεί. Είναι μία κίνηση, που έχουν ήδη χαιρετίσει οι κάτοικοι, αλλά και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις. Είναι ένα μοντέλο ανάπτυξης που δίνει τα εργαλεία στους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών να γίνουν εταίροι-συμμέτοχοι σε νέες επιχειρηματικές μας δράσεις, που σέβονται το περιβάλλον και δίνουν νέες θέσεις εργασίας».

Η Μεγαλόπολη εξαιρέθηκε από την παραπάνω πρωτοβουλία.

Σε ερώτηση βουλευτών της «Νέας Αριστεράς» υπ. αρ. ερώτησης (772/31-10-2025) μεταξύ των ερωτημάτων ήταν:

1. Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται η εξαγγελία της ΔΕΗ για την έκδοση του κοινωνικού ομολόγου, το οποίο είχε προγραμματιστεί να διατεθεί εντός του τρίτου τριμήνου του 2025; …

3. Έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα έκδοσης και διάθεσης του κοινωνικού ομολόγου στους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας; …

6. Θα υπάρξει αντίστοιχο κοινωνικό ομόλογο και για τους κατοίκους της Μεγαλόπολης, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί το 2021; …

Σε απάντηση του κ. Στάσση στις 15-12-2025 με το έγγραφο (Аρ. ГρΔ/1183) προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας με αφορμή την παραπάνω ερώτηση αναφέρεται στα διαδικαστικά και τον χρόνο έκδοσης του κοινωνικού ομόλογου για τους Νομούς Κοζάνης και Φλώρινας χωρίς να απαντά στο ερώτημα αν θα υπάρξει αντίστοιχο ομόλογο και για την Μεγαλόπολη. 

Μετά από 6,5 χρόνια από την ανακοίνωση της βίαιης απολιγνιτοποίησης και εδώ και πάνω από ένα χρόνο από το κλείσιμο της τελευταίας λιγνιτικής μονάδας και των ορυχείων  η Μεγαλόπολη μετράει τεράστιες συνέπειες: Εκατοντάδες εργαζόμενοι της ΔΕΗ σε πρόωρη συνταξιοδότηση, χαμένες θέσεις εργασίας στο λεκανοπέδιο, οι νέοι να έχουν εγκαταλείψει την περιοχή αναζητώντας αλλού εργασία, δεν έχει δημιουργηθεί καμία νέα επένδυση με νέες θέσεις εργασίας και η περιοχή οδηγείται σε ερημοποίηση.

Την ίδια ώρα η ΔΕΗ στην περιοχή ολοκληρώνει το δεύτερο Φ/Β πάρκο σε αποκατεστημένα σημεία - φιλέτα των ορυχείων και θα συνεχίσει την κατασκευή ενός ακόμη νέου στην περιοχή. Όλα αυτά τα Φ/Β στα περίπου 17 χιλιάδες στρέμματα που έχει ιδιοποιηθεί η ΔΕΗ σε βάρος της τοπικής κοινωνίας. 

Για την Μονάδα Αντλησιοταμίευσης στην Μεγαλόπολη που έχει ανακοινώσει η ΔΕΗ, έχει λάβει άδεια από την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) από το 2023 και αναμένει την άδεια έγκρισης περιβαλλοντικών όρων από την αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ.

Είναι  «άξιο απορίας» ότι η Διοίκηση της ΔΕΗ μέχρι σήμερα δεν έχει τοποθετηθεί μετά την αποκάλυψη για την σκανδαλώδη παραχώρηση - σύμφωνα με επίσημο έγγραφο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης - ότι από τις  8 Αυγούστου 2023 παραχωρήθηκε με ευτελές τίμημα για 40 χρόνια σε «ημέτερο επιχειρηματία» για γεωργική χρήση-δεντροκαλλιέργεια ο χώρος κατασκευής της μονάδας.

Για την Μεγαλόπολη η κατασκευή της μονάδας αυτής είναι ιδιαίτερα σημαντική και θα συμβάλει στην αναπτυξιακή στήριξή της περιοχής. 

Με το τρόπο αυτό αντιλαμβάνεται και «στηρίζει» την περιοχή μας η νέα ιδιωτικοποιημένη ΔΕΗ.

Για το Κοινωνικό Ομόλογο και στην Μεγαλόπολη: Πιθανά να δοθεί και στην Μεγαλόπολη. Στην πραγματικότητα βέβαια πρόκειται για μια πρωτοβουλία που δεν απαντά στις τεράστιες συνέπειες που υπέστη η περιοχή. Το κοινωνικό ομόλογο μπορεί να είναι μια διεκδίκηση για λόγους δικαιοσύνης.  Δεν είναι όμως αυτό που χρειάζεται η περιοχή.

Μπορούμε δίκαια να μιλάμε για «ψιχουλάκια» ή «καθρεφτάκια για ιθαγενείς» για το κοινωνικό ομόλογο όταν η ΔΕΗ στις 30/06/2025 - μετά από την σχετική τροποποίηση - κατέβαλε δωρεάν μετοχών για τα εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ και Διευθυντές των επιπέδων Α και Β της ιεραρχία με κόστος που ανήλθε σε 13,5 εκατ. για τον Όμιλο και 10,7 εκατ, στη μητρική εταιρεία.

Αυτό που χρειάζεται η περιοχή είναι:

Πραγματικές επενδύσεις με μόνιμες θέσεις εργασίας. Ενίσχυση της παραγωγικής βάσης. Υποδομές που θα κρατήσουν τους νέους εδώ. Η μετάβαση στην Μεγαλόπολη δεν μπορεί να γίνει εις βάρος των ανθρώπων που κράτησαν όρθια την ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της χώρας.

Διεκδικούμε:

·   Άμεσα και ουσιαστικά μέτρα για νέες θέσεις εργασίας.

·   Εξασφάλιση θέσεων εργασίας από τη ΔΕΗ, ως ελάχιστο αντιστάθμισμα για τα 55 χρόνια εκμετάλλευσης της γης και του μόχθου των ανθρώπων της περιοχής.

·   Απεμπλοκή των προβλημάτων της ίδρυσης του Βιομηχανικού Πάρκου στο Ψαθί.

·   Αποκατάσταση των εδαφών των πρώην Ορυχείων από τη ΔΕΗ και επιστροφή τους στην τοπική κοινωνία που δικαιούται να τα αξιοποιήσει.

·    Άμεση προώθηση της Μονάδας Αντλισιοταμίευσης από τη ΔΕΗ

·   Τερματισμό των νέων εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών πάρκων της ΔΕΗ, ώστε τα αποκατεστημένα εδάφη να επιστρέψουν στους κατοίκους της Μεγαλόπολης.

·    Επαναφορά του δημόσιου χαρακτήρα της ΔΕΗ, γιατί η ενέργεια είναι κοινωνικό αγαθό, όχι εμπόρευμα.